જીવન ઉપયોગી વાતો-દિનેશ શાસ્ત્રી

એક વાર્તા -પરિવાર અને સંબંધો  સાંજના  6.30 થયા ઓફીસ ની લાઈટો ફટાફટ બંધ થવા* *લાગી..સ્ટાફ ઘરે જવા ઉતાવળો થતો હતો..અને એક હું.. ફરી ઘરે જવાનું છે એ વિચાર થી ઊંડો નિસાસો નાખતો હતો..*ઓફીસ માં મોડે સુધી બેસી મારા પેન્ડિગ કામ પુરા કર્યા. હવે તો પેન્ડિંગ કામ બીજા ના પણ પુરા કરી ઓફીસ માં વધુ સમય ગાળતો હતો.મોબાઈલ અને TV એ ધીરે ધીરે પરિવારની  આત્મીયતા ઝૂંટવી લીધી હતી. મોબાઈલના મેસેજીસની લાઇકસ ગણવામાં  પરિવારની લાઇકસ-ડિસલાઇકસ જોવાનો કોઈ પાસે સમય બચ્યો નથી.ઘણા સમયથી મારા ઘરનું વાતવરણ બદલાઈ રહ્યું હતું. મારી પત્ની સ્મિતા જે મને ખુબ પ્રેમ કરતી હતી. તેના વર્તનમાં પણ કોઈ કારણથી બદલાવ આવ્યો હતો સાથે બાળકોના વર્તનમાં પણ ખરો જજે સ્મિતા મને લંચ સમયે ઓફીસ માં મોબાઈલ કરી પૂછી લેતી  સાંજે જમવામાં શુ બનાવુ ? એ મીઠા ટહુકા પણ ધીરે ધીરે હવે બંધ થયા.  ઓફિસેથી  ઘરે આવતા મને મોડું થાય  તો ઘરેથી કોઈ મોબાઈલ કરી પૂછવાની દરકાર પણ કરતું નથી. ઘરની દરેક વ્યક્તિ પોતાની પ્રવૃત્તિમાં મસ્ત અને વ્યસ્ત હતા, હું ઓફિસેથી જ્યારે ઘરે પહોંચુ ત્યારે બાળકો મોબાઈલમાં વ્યસ્ત હોય અને સ્મિતા તેની...

  નમ્રતા કેવી રીતે ઉછેરવી , અંતિમને સમજવાની ચાવી ? જેમ જેમ આપણે બેચેન થઈએ છીએ તેમ તેમ આપણે રક્ષણાત્મક પણ બનીએ છીએ , નમ્રતા ગુમાવીએ છીએ જે આધ્યાત્મિકતાનો મૂળભૂત સિદ્ધાંત છે . જેમ જેમ અહંકાર વધે છે તેમ તેમ શોષવાની ક્ષમતા ઘટતી જાય છે . નવા વિચારો , વિચારો અને વિકલ્પો શોધવાનું બંધ થતાં વિચિત્ર બની જાય છે . અધ્યાત્મવાદનું બીજું નામ છે ‘ શોધવું ’ – જાણવાની પ્રચંડ તરસ . જ્યારે એકત્રિત કરવાની જગ્યા હોય ત્યારે જ જાણવું શક્ય છે . રક્ષણાત્મક બનવું એ મનની કુદરતી વૃત્તિ છે . આપણે ખોટા હોઈએ ત્યારે પણ આપણે ઈચ્છીએ છીએ કે બીજાઓ કહે કે આપણે સાચા છીએ . પરંતુ આપણે આ સંકુચિત કેદમાંથી મુક્ત થવાની જરૂર છે . બ્રહ્માંડના વિશાળ કેનવાસની પશ્ચાદભૂમાં અમારા વિચારને નાના છછુંદર તરીકે રજૂ કરીને , આપણે તેની મર્યાદાનો અહેસાસ કરી શકીએ છીએ અને વિકલ્પો માટે આદર કેળવી શકીએ છીએ . જ્યારે વિરોધી આક્રમક હોય ત્યારે પણ શંકાના સિદ્ધાંતનો લાભ અસરકારક રીતે કામ કરી શકે છે . અભ્યાસ દ્વારા , નમ્રતા અસ...

  તમારી નિષ્ફળતાની વેદના અને આનંદ શું છે? હવે જ્યારે વર્ષ 2022 આવી રહ્યું છે અને નવું વર્ષ 2023 શરૂ થયું છે, ત્યારે દરેક વ્યક્તિ પૂછે છે કે, “તમે આ વર્ષે શું મેળવ્યું? તમે કેટલા બોક્સ ટિક ઓફ કર્યા? તમે તમારી સફળતાઓને શું ધ્યાનમાં લેશો?" દર વર્ષનો અંત સફળતાની સમીક્ષાઓ દ્વારા ચિહ્નિત કરવામાં આવે છે, જેના પછી આનંદ થાય છે, અથવા નિષ્ફળતાઓની શરમજનક કબૂલાત, ત્યારબાદ અફસોસ થાય છે. જો આપણે આને ઊંધુંચત્તુ કરીએ અને વૈકલ્પિક વર્ષ-અંતનું મૂલ્યાંકન બનાવીએ જે વધુ વાસ્તવિક, વ્યવહારુ અને ઘણી રીતે પ્રેરણાદાયી હોય તો? આપણે જેને સફળતાઓ અને સિદ્ધિઓ તરીકે ગણીએ છીએ તેને વધારવાને બદલે, કહેવાતી નિષ્ફળતાઓ અને બિન-સિદ્ધિઓના મોટા ભાગ પર આઇસબર્ગની નીચે જુઓ જેને આપણે છુપાવવાનું વલણ રાખીએ છીએ. આ પ્રકારનું વૈકલ્પિક મૂલ્યાંકન અમને 'હાલ કરવામાં નિષ્ફળ' શું છે તેની બહાર જોવામાં મદદ કરશે. દાખલા તરીકે, તમે કેવી રીતે પડકાર ફેંકી શક્યા અને અડચણો હોવા છતાં તેનો સામનો કેવી રીતે કરી શક્યા તે જોવું - જો કે તમે ખરેખર તે પડકારને પાર કરી શક્યા ન હોવ - તો આગલી વખતે વધુ સારા પરિણામો માટે શું ન કરવું તે અંગેના નિર્...

  કેવી રીતે બાળકોને લાંબા શ્વાસ લેવાની કળા શીખવવી  ? બાળકના ચારિત્ર્ય ઘડતરમાં મહત્વનો ભાગ તેને ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાનું શીખવવાનું છે . આ પ્રેક્ટિસ તેના બાળપણથી શરૂ થવી જોઈએ જેથી પાછળથી સારા પરિણામ મળે . એકાગ્રતાના અભ્યાસની સાથે સાથે બાળકની ઈચ્છાશક્તિ પણ મજબૂત અને વધારવી જોઈએ . જો સાત વર્ષની ઉંમરથી , દરેક બાળકને ત્રણ બાબતો શીખવવામાં આવે છે - લાગણીઓ પર નિયંત્રણ ; એકાગ્રતા અને ઈચ્છાશક્તિનો વિકાસ - પછી કોઈ પણ માતા - પિતા તેના બાળકોના વર્તન વિશે પછીથી ફરિયાદ કરશે નહીં . આ ત્રણેય પરિબળો બાળકમાં સારા સંસ્કારો , મૂલ્યોના બીજને ખીલવવામાં મદદ કરે છે . બાળક એ ફળદ્રુપ જમીન સમાન છે જેના પર સારા સંસ્કાર અને સદ્ગુણો કેળવવા જરૂરી છે . પડકાર એ છે કે આપણા બાળકમાં આવા ગુણો કેવી રીતે કેળવવા ? આ પડકારનો પ્રથમ ઉકેલ લાંબા શ્વાસ લેવાની પ્રેક્ટિસ છે . બાળકને લાંબો શ્વાસ લેતા શીખવવું જોઈએ , અને તેણે તેની વારંવાર પ્રેક્ટિસ કરવી જોઈએ કે આખરે તે એક મિનિટમાં 4-5 શ્વાસ લે . આવી 5-10...

  શું કર્મમાંથી મુક્તિ શક્ય છે ? તાજેતરમાં, એક મિત્રએ ટિપ્પણી કરી કે કર્મ હંમેશા તરત જ આપણી પાસે પાછા આવતું નથી પરંતુ થોડા સમય માટે અટકી જાય છે. તે ક્રેડિટ કાર્ડ કંપની જેવું નથી કે જે દર મહિને ચાર્જિસ અને પેમેન્ટ પર નજર રાખે છે. એટલા માટે અમને ઘણા જીવનમાં અમારા કર્મ દ્વારા કાર્ય કરવામાં મદદ કરવા માટે 'માસ્ટર કાર્ડ'ની જરૂર છે. 'માસ્ટર કાર્ડ' એ ગુરુ છે: દરેક આત્માને સ્વતંત્રતા માટે માર્ગદર્શન આપવા માટે આ વિશ્વમાં ભગવાનનો એજન્ટ કાર્ય કરે છે. બીજા મિત્રએ તેને એક વખત જોયેલું સ્વપ્ન જણાવ્યુ. તેમાં, તે હાથમાં એક બાળકની પ્લાસ્ટિકની બાટલીઓ અને પાવડો લઈને દરિયા કિનારે ચાલી રહ્યો હતો. તે અચાનક તાર જેવી કાળી સામગ્રીના વિશાળ ઢગલા પર આવ્યો, અને તે જાણતો હતો કે આ તેનું ભૂતકાળનું કર્મ હતું જેને તેણે મુક્ત થવા માટે દૂર કરવું પડશે. તેણે સખત મહેનતથી ચીકણા ટેકરા પર ચીપ મારવાનું શરૂ કર્યું, ખૂબ જ પ્રયત્નો પછી માત્ર અડધી રસ્તે જ તેની નાની થાળી ભરી. તે કાર્ય પર અડગ રહ્યો, જ્યારે, લગભગ હાર માની રહ્યો હતો, ત્યારે તેણે તેની સામે જબરદસ્ત થાંભલાની બીજી બાજુથી એક જોરથી ધમાચકડીનો અવાજ સાંભળ્યો...