તમારી નિષ્ફળતાની વેદના અને આનંદ શું છે?

 તમારી નિષ્ફળતાની વેદના અને આનંદ શું છે?

હવે જ્યારે વર્ષ 2022 આવી રહ્યું છે અને નવું વર્ષ 2023 શરૂ થયું છે, ત્યારે દરેક વ્યક્તિ પૂછે છે કે, “તમે આ વર્ષે શું મેળવ્યું? તમે કેટલા બોક્સ ટિક ઓફ કર્યા? તમે તમારી સફળતાઓને શું ધ્યાનમાં લેશો?" દર વર્ષનો અંત સફળતાની સમીક્ષાઓ દ્વારા ચિહ્નિત કરવામાં આવે છે, જેના પછી આનંદ થાય છે, અથવા નિષ્ફળતાઓની શરમજનક કબૂલાત, ત્યારબાદ અફસોસ થાય છે.

જો આપણે આને ઊંધુંચત્તુ કરીએ અને વૈકલ્પિક વર્ષ-અંતનું મૂલ્યાંકન બનાવીએ જે વધુ વાસ્તવિક, વ્યવહારુ અને ઘણી રીતે પ્રેરણાદાયી હોય તો? આપણે જેને સફળતાઓ અને સિદ્ધિઓ તરીકે ગણીએ છીએ તેને વધારવાને બદલે, કહેવાતી નિષ્ફળતાઓ અને બિન-સિદ્ધિઓના મોટા ભાગ પર આઇસબર્ગની નીચે જુઓ જેને આપણે છુપાવવાનું વલણ રાખીએ છીએ.

આ પ્રકારનું વૈકલ્પિક મૂલ્યાંકન અમને 'હાલ કરવામાં નિષ્ફળ' શું છે તેની બહાર જોવામાં મદદ કરશે. દાખલા તરીકે, તમે કેવી રીતે પડકાર ફેંકી શક્યા અને અડચણો હોવા છતાં તેનો સામનો કેવી રીતે કરી શક્યા તે જોવું - જો કે તમે ખરેખર તે પડકારને પાર કરી શક્યા ન હોવ - તો આગલી વખતે વધુ સારા પરિણામો માટે શું ન કરવું તે અંગેના નિર્દેશો જાહેર થશે.

નિરાશાજનક પ્રદર્શનથી કઈ શક્તિઓ પ્રાપ્ત થઈ? તમારી સપોર્ટ સિસ્ટમનો ભાગ કોણ બન્યું અને ત્યાં કોણ હતું, જેણે તમારા થાકેલા માથાને આરામ આપવા માટે તમારા માટે ખભા ઉછીના આપ્યા? તમારા કેટલા મિત્રો અને સહકાર્યકરો તમારી ક્ષમતાઓ અને સંભવિતતામાં વિશ્વાસ રાખવાનું ચાલુ રાખ્યું છે છતાં તમે એકંદરે આટલું સારું ન કર્યું હોવા છતાં, વીતેલા વર્ષમાં. 

કહેવાતી નિષ્ફળતાઓના તમામ સાથને સ્વીકારવું એ આપણા વ્યક્તિત્વ અને વલણ, આપણા સંબંધો અને પ્રાથમિકતાઓને આકાર આપવામાં મદદ કરે છે. આ તે છે જે વસ્તુઓને પરિપ્રેક્ષ્યમાં મૂકે છે, જમીની વાસ્તવિકતાઓને ઉજાગર કરે છે અને સૂચવે છે કે તમે તમારા પોતાનામાં જે વિશ્વાસ ધરાવો છો અને તમારા પ્રિયજનો તમારામાં જે વિશ્વાસ ધરાવે છે તેનાથી વધુ શક્તિશાળી બીજું કંઈ નથી.

આંચકોનો સામનો કરવા માટે, તમારે બહેન શિવાની જેને આત્મિક શક્તિ કહે છે તેમાંથી ઊર્જા મેળવવાની જરૂર છે, 'આંતરિક શક્તિ' અને આ આંતરિક શક્તિને વધારવી શા માટે એટલી મહત્વપૂર્ણ છે. આંતરિક શક્તિને ખતમ કરવાનો સૌથી નિશ્ચિત માર્ગ એ છે કે બીજાઓની ટીકા કરવાની, તેમની નિંદા કરવાની અને ચારે બાજુ નકારાત્મકતા પેદા કરવાની ટેવ પાડવી. રોબિન શર્મા અમને ચેતવણી આપે છે કે તેઓ જેને "એનર્જી વેમ્પાયર્સ" કહે છે - વિચારો, ક્રિયાઓ, કાર્યો અને લોકો કે જેઓ આપણા ઊર્જાના ભંડારને ખાઈ જાય છે તેના વિશે ધ્યાન રાખો. સૌથી સહેલો રસ્તો એ છે કે એનર્જી વેમ્પાયર્સથી બચવું, પરંતુ પછી, આ હંમેશા શક્ય ન પણ બને. આગળની શ્રેષ્ઠ બાબત એ છે કે સૌ પ્રથમ, આપણી ઉર્જાનો શોષણ કરે છે તે ઓળખો અને પછી તેની સામે આપણી જાતને સુરક્ષિત રાખો.

આધ્યાત્મિક સાધનો અહીં મદદરૂપ થઈ શકે છે. નિયમિત ધ્યાન અને ઊંડા શ્વાસ લેવાથી આત્યંતિક પરિસ્થિતિઓમાં પણ મનને કેન્દ્રિત રહેવામાં મદદ મળે છે. મૌનનું સામયિક અવલોકન, શાંતિમાં પોતાની જાત સાથે સમય વિતાવવો એ તમારા પરિપ્રેક્ષ્યને વિસ્તૃત કરવાની બીજી રીત છે. તમે ટૂંક સમયમાં નિષ્ફળતાઓએ તમને શીખવેલી બધી સારી બાબતો વિશે વિચારવાનું શરૂ કરશો. ક્રેગ ડીનિંગર તેને 'નિષ્ફળતાની વીરતા' કહે છે અને નિર્દેશ કરે છે કે આશીર્વાદ અને શ્રાપ એકસાથે ચાલે છે.

ઉપનિષદ વિરોધીઓની જોડી વિશે વાત કરે છે - સફળતા અને નિષ્ફળતા, આનંદ અને દુઃખ, ગરમી અને ઠંડી - અને સંતુલિત રહેવાની જરૂરિયાત. નિષ્ફળતા અને સફળતા એ એક જ સિક્કાની બે બાજુઓ છે; તે બંને સ્વીકારવા માટે અર્થપૂર્ણ છે. નિષ્ફળતામાં સંભવિત છુપાયેલા મૂલ્યોની હાજરી પર ધ્યાન આપવું, વિચારશીલતા, પ્રતિબિંબ અને આશા જેવા સાથીઓને આમંત્રણ આપે છે જે પરિપ્રેક્ષ્યના વિસ્તરણ તરફ દોરી જાય છે.

ડી.જી.શાસ્ત્રી