જીવન ઉપયોગી વાતો-દિનેશ શાસ્ત્રી

  ગીતામાં મૃત્યુ પર કૃષ્ણની ઉજવણી મૃત્યુ અંગેના આપણા વિચારો જીવન પ્રત્યેનો આપણો દૃષ્ટિકોણ મોટા પ્રમાણમાં નક્કી કરી શકે છે. શું આપણે દરેક વસ્તુના ક્ષણભંગુર સાથે બંધાયેલા રહેવા માંગીએ છીએ ? શું કોઈ પ્રિયજનની ખોટ પર લાંબા સમય સુધી શોક કરવો યોગ્ય છે ? જેમ કૌશલ્યાએ રામાયણમાં દશરથને ચેતવણી આપી છે: “દુઃખ હિંમતનો નાશ કરે છે. તે વ્યક્તિના શિક્ષણ અને તમામ ઉમદા લક્ષણોનો નાશ કરે છે. દુઃખથી મોટો કોઈ દુશ્મન નથી.” તો પછી આપણે મૃત્યુને હિંમતથી આંખોમાં કેવી રીતે જોવું ? કૃષ્ણ આ પ્રશ્નનો જવાબ ભગવદ ગીતામાં દર્શાવે છે કે આપણે મોક્ષની દ્રષ્ટિએ મૃત્યુને કેવી રીતે સમજી શકીએ. મહાભારતની શરૂઆતમાં અર્જુનને શંકા છે કે તેણે ખરેખર લડવું જોઈએ કે કેમ. તે તેના શિક્ષકો અને વડીલોને યુદ્ધમાં મારી નાખવાની સંભાવનાથી દુઃખી છે. દયાળુ શિક્ષક તરીકે કૃષ્ણ અર્જુનને જણાવે છે: “એવો સમય ક્યારેય ન હતો જ્યારે હું ન હતો , ન તો તમે , ન આ માણસોના શાસકો. તેમ જ આપણે ક્યારેય પછીથી રહેવાનું બંધ કરીશું નહીં." તે અર્જુનને ખાતરી આપે છે કે આત્મા તરીકે આપણે બધા અવિનાશી અને શાશ્વત છીએ. આપણું દિવ્ય મૂળ ભૂતકાળ , વર્તમાન અને ભવિષ્યકાળમાં ...

  ગીતામાં નકારાત્મકતા રદ કરતી વિશેષતાઓ છે આપણા બધામાં શેતાન છે , જે આપણને સ્વ-વિનાશક માર્ગોને અનુસરવા માટે બનાવે છે. તેમ છતાં , આપણામાંના સૌથી ખરાબમાં પણ કેટલાક દૈવી ગુણો છે. જ્યારે વ્યક્તિત્વના લક્ષણો વારંવાર વારસાગત હોય છે અને તે આપણા નિયંત્રણની બહાર લાગે છે , આપણી પાસે બદલવાની શક્તિ છે. જેમ આધુનિક ઉપકરણોમાં અવાજ-રદ કરવાની સુવિધાઓ છે , તેમ ભગવદ ગીતા આપણા શ્રેષ્ઠ ગુણોને ઓળખવામાં અને આપણા નકારાત્મક લક્ષણોની અસરને રદ કરવામાં મદદ કરે છે. ગીતાના 16 મા અધ્યાયમાં દૈવીના 26 ગુણો અને રાક્ષસીના છ લક્ષણોની ગણતરી કરવામાં આવી છે. શું આપણને આપણા પોતાના સારા નિર્ણય સામે દુષ્ટતા માટે પસંદ કરે છે ? શૈતાની પાસે લઈ જવું સરળ છે. દૈવી માર્ગ શરૂઆતમાં ચઢાવ અને મુશ્કેલ છે. તેથી , આનંદની થોડીક સેકન્ડો માટે , આપણે ઘણીવાર આજીવન આનંદનો ત્યાગ કરવા તૈયાર હોઈએ છીએ. નિર્ભયતા , હૃદયની શુદ્ધતા અને પરોપકાર એ કેટલાક દૈવી ગુણો છે. ભય અજ્ઞાનતા , સ્વાર્થ , દુષ્ટતા અને અન્યની ભાવનાથી ઉદ્ભવે છે. પ્રહલાદ , બાળક , તેના પિતા હિરણ્યકશિપુની શક્તિ સામે નિર્ભય હતો. છતાં વિશ્વના સૌથી અમીર અને શક્તિશાળી લોકો ભયભીત છે! જ...