કેવી રીતે અસ્થાયીતાની જાગૃતિ આપણને શાણપણ લાવે છે ?

 કેવી રીતે અસ્થાયીતાની જાગૃતિ આપણને શાણપણ લાવે છે ?

પદ્મસંભવ, સામાન્ય રીતે ગુરુ રિનપોચે તરીકે ઓળખાય છે, એક યુવાન, 8મી સદીના ભારતીય રહસ્યવાદી હતા જેમણે તેમની મોટાભાગની પુખ્તાવસ્થા તિબેટમાં વિતાવી હતી. તેમનો વશીકરણ અને કોયડો એવો હતો કે તેમને મળતા દરેક લોકો દ્વારા તેઓ આદરણીય અને પ્રેમ કરતા હતા, સિવાય કે રાજવીઓ અને સામાન્ય લોકોમાંના કેટલાક લોકો જેઓ તેમની ઈર્ષ્યા કરતા હતા. રાજાએ તેને તેના પોતાના મહેલમાં કાયમી સ્થાન આપવાની ઓફર કરી અને તેની સાથે પુત્ર જેવો વ્યવહાર કર્યો. તેઓ એક બોલ્ડ વક્તા હતા જેઓ પોતાનું સત્ય નિર્ભયતાથી બોલતા હતા.

દંતકથા છે કે એકવાર જ્યારે તે આનંદમાં નૃત્ય કરી રહ્યો હતો, ત્યારે તેણે રાજાના ધાર્મિક સાધનો - એક ઘંટ અને ત્રિશૂળ - તેને તેની છત પરથી હવામાં ફેંકી દીધા. તેઓ નીચે શેરીમાં પડ્યા હતા. ત્રિશૂળ એક રાહદારીના માથા પર વાગતાં તેનું ઘટનાસ્થળે જ મોત થયું હતું. તેની ઈર્ષ્યા કરનારાઓએ તક ઝડપી લીધી અને પ્રચાર યુદ્ધ શરૂ કર્યું. તે કામ કર્યું અને ટૂંક સમયમાં જ લોકો રોષે ભરાયા. તેની યુવાની બિનઅનુભવી અને તેની સત્યતા, ઘમંડ તરીકે ઓળખાતી હતી. સ્થાનિક લોકોએ રિનપોચેને સમુદાયમાંથી હાંકી કાઢવાની સજા માટે દબાણ કર્યું. તેણે બાકીનું જીવન અરણ્યમાં વિતાવ્યું. જો કે, તે ઘટના રિનપોચેને જાગૃત કરવા અને તેમને તેમના વિશ્વની વાસ્તવિકતા - અસ્થાયીતાનો સામનો કરવા માટે પૂરતી હતી.

જ્યારે આપણું નસીબ ખરાબ તરફ વળે છે ત્યારે ઘણીવાર શાણપણ આપણને આવે છે. કેટલીકવાર આપણે વસ્તુઓની કિંમત ત્યારે જ સમજીએ છીએ જ્યારે આપણે તેને ગુમાવીએ છીએ. એટલા માટે બૌદ્ધ સાધુ બ્ર ફાપ લુ અને પત્રકાર અને બૌદ્ધ સાધક જો કોન્ફિનો વાતચીતમાં કહે છે, જ્યારે તમે અસ્થાયીતાને સ્પર્શ કરો છો અને મૃત્યુનું ધ્યાન કરો છો, ત્યારે આ જીવન ખૂબ જ સુંદર છે. તેથી, તમારે તેની દરેક ક્ષણનો આનંદ માણવો જોઈએ.

કેનેડિયન ક્લિનિકલ સાયકોલોજિસ્ટ અને પ્રોફેસર પૉલ ટીપી વોંગ કહે છે કે માત્ર સકારાત્મક અનુભવોને અનુસરવા અને નકારાત્મક અનુભવોને ટાળવાથી પણ પ્રતિકૂળ બની શકે છે, કારણ કે સુખ પર ખૂબ જ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં દુઃખ અને દુઃખનું બીજ સમાયેલું છે.

બધી વસ્તુઓ અને તમામ પરિસ્થિતિઓની અસ્થાયીતાની અનુભૂતિ જીવનના તમામ અદ્ભુત ભાગોને માણવા અને તેનો સ્વાદ માણવા માટેના આપણા જુસ્સાને ઉત્તેજન આપી શકે છે.

સકારાત્મક અનુભવો અને પરિસ્થિતિઓ આપણી એકંદર સંતોષમાં ફાળો આપી શકે છે, પરંતુ તેનાથી પણ વધુ મહત્વના, આંતરિક પરિબળો જેવા કે વાસ્તવિકતાનો બિનજરૂરી દૃષ્ટિકોણ, સારા વલણ અને આંતરિક સ્વભાવ વાસ્તવિક આનંદ અને આનંદનો અનુભવ કરવા માટે નિર્ણાયક છે. જ્યારે આપણે સ્વીકારીએ છીએ કે જીવનમાં બધી વસ્તુઓ અને પરિસ્થિતિઓ અસ્થાયી છે, ત્યારે આપણે પરિવર્તનનો વધુ સારી રીતે સામનો કરી શકીએ છીએ.

નુકશાનનું એક સરળ ઉદાહરણ એ પોતાના પાલતુને ગુમાવવાનું હોઈ શકે છે. દયા પર એક વેબસાઈટના સ્થાપક એમ્મા લુઈસ કહે છે કે જ્યારે તેના કૂતરા ડેક્સ્ટરને સૂઈ જવું પડ્યું ત્યારે તેણે ત્રણ મહત્વપૂર્ણ પાઠ શીખ્યા. એક તો જીવનને બહુ ગંભીરતાથી ન લેવું. બીજું એ હતું કે આપણે સત્તાને પડકારતા કે પ્રયત્ન કરતા રહેવું જોઈએ અને ક્યારેય હાર ન માનવી જોઈએ. ત્રીજો પાઠ પોતે બનવાનો હતો, ભલે ગમે તે હોય. આમ, તેણી ચાલુ રાખે છે, જો આપણે બધી વસ્તુઓની અસ્થાયીતાને સહન કરીએ અને આપણી પાસે જે છે તેની કદર કરીએ, જ્યારે આપણી પાસે છે, ચોંટ્યા વિના, તે જીવનને સરળ અને વધુ સંતોષકારક બનાવે છે.

ઓમ સ્વામી, એક આધ્યાત્મિક સુખાકારી પ્લેટફોર્મના સ્થાપક, તેમની બુદ્ધ વાર્તાઓમાં કહે છે કે જ્યારે તમે ખુશ હોવ, ત્યારે તમારી જાતને યાદ કરાવો કે આ ટકશે નહીં. જ્યારે તમે ઉદાસી હો, ત્યારે તમારી જાતને યાદ કરાવો કે માઇન્ડફુલનેસ તમારા સુષુપ્ત અસ્તિત્વને શાંત કરશે, કારણ કે તમે સુખ અને દુ:ખના સમયે તમારા અસ્તિત્વને વધુ સારી રીતે સંતુલિત કરવામાં સક્ષમ બનો છો.

ડી.જી.શાસ્ત્રી