સ્વામી વિવેકાનંદ પાસેથી
જીવનના 10 પાઠ
સ્વામી વિવેકાનંદના
ઉપદેશો
સ્વામી વિવેકાનંદ વિશે
1863માં જન્મેલા,
સ્વામી વિવેકાનંદ એક સમાજ સુધારક હતા, જેમણે 19મી અને 20મી સદી દરમિયાન ભારતીય સમાજને પીડિત કરતી અનેક સામાજિક બદીઓ
સામે લડત આપી હતી. આ હેતુ માટે, તેમણે એક
પ્રકારના હિંદુ ધર્મની હિમાયત કરી જે લિંગ અથવા જાતિના આધારે ભેદભાવ કરતું નથી
પરંતુ અર્થપૂર્ણ જીવન કેવી રીતે જીવવું તે અંગેના વિચારો રજૂ કરે છે. તેઓ હિંદુ
ધર્મના સારને પકડવા અને તેને વિશ્વમાં ફેલાવવાની ઈચ્છા ધરાવતા હતા અને વેદાંતના
ફિલસૂફી અને જ્ઞાન, ભક્તિ, કર્મ અને રાજયોગના યોગિક આદર્શોના પ્રચાર માટે સમર્પિત
રામકૃષ્ણ મિશનની પણ સ્થાપના કરી હતી. આમ, એક અર્થમાં, સ્વામી વિવેકાનંદે હિંદુ
ધર્મના લેન્સ દ્વારા તેમની આસપાસની દુનિયાને સમજવા અને પછી માનવતાના વધુ સારા માટે
તે જ્ઞાનનો ફેલાવો કરવા માટે પોતાનું જીવન સમર્પિત કર્યું. તેથી, વિશ્વ અને તેમાં સમાવિષ્ટ જીવનને વધુ સારી રીતે સમજવા માટે
સ્વામી વિવેકાનંદના ઉપદેશોને જાણવું અને સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે.
સ્વામી વિવેકાનંદના 10 સુવર્ણ ઉપદેશો
વિવેકાનંદ પાસેથી શીખવાના
જીવનના પાઠો વિશે વધુ જાણવામાં તમારી મદદ કરવા માટે, અહીં સ્વામી વિવેકાનંદના 10 સુવર્ણ ઉપદેશો
છે.
1.મુશ્કેલીઓનો
સામનો કરવા માટે હિંમતવાન બનો
“જો તમને ક્યારેય
કોઈ પણ બાબતનો ડર લાગે છે, તો હંમેશા તેની તરફ વળો અને તેનો સામનો કરો.
ભાગી જવાનું ક્યારેય વિચારશો નહિ.”
વિવેકાનંદના સૌથી વધુ
ઉપદેશોમાં એ સ્વીકાર છે કે જીવનમાં સારા અને ખરાબ બંનેનો સમાવેશ થાય છે. અને
આવનારા સારા દિવસો માટે ખરાબ દિવસોમાંથી પસાર થવા માટે વ્યક્તિએ એટલા મજબૂત બનવાની
જરૂર છે. જે દિવસે તમે આનો સ્વીકાર કરશો, તે દિવસે તમે માત્ર દુનિયાનો સામનો કરવાની શક્તિથી જ નહીં પરંતુ મુશ્કેલીઓ અને
મુશ્કેલીઓના પગલે વધુ સકારાત્મક બનશો. વિવેકાનંદ એમ પણ માનતા હતા કે જો તમે તમારું
જીવન સંપૂર્ણ રીતે જીવવા માંગતા હો, તો તમારે તમારા માર્ગમાં આવતી દરેક વસ્તુનો સામનો કરવાની જરૂર છે અને તેનાથી
ભાગવાની જરૂર નથી. શું આ એક મહત્વપૂર્ણ પાઠ નથી અને આ વિશ્વમાં ખરેખર પરિવર્તન
લાવવા માટે આપણે બધાએ આજે પ્રેક્ટિસ કરવાની જરૂર છે?
2.સતત રહેવાનું
મહત્વ
"ઊઠો, જાગો અને ધ્યેય
પ્રાપ્ત ન થાય ત્યાં સુધી રોકશો નહીં."
કેટલી વાર એવું બને છે કે
આપણે અસુવિધાઓનો સામનો કરીને આપણા લક્ષ્યને છોડી દઈએ છીએ? પરંતુ સ્વામી વિવેકાનંદ માનવતાની મહાનતામાં માનતા હતા અને
જો તેઓ પૂરતા પ્રમાણમાં સતત હોય તો જ માનવીઓ કોઈપણ અવરોધોને દૂર કરવાની ક્ષમતા
ધરાવે છે. સ્વામી વિવેકાનંદની આ બીજી સુવર્ણ ઉપદેશ છે કારણ કે તેઓ માને છે કે તમે
સફળ થવા માટે જે કામ કરવા માંગો છો તે તરફ કામ કરતી વખતે અમે પૂરતા પ્રમાણમાં સતત
છીએ. તેથી, જો તમે વારંવાર નિષ્ફળ
થશો તો કોઈ વાંધો નથી કારણ કે જો તમે પ્રયત્ન ચાલુ રાખશો તો તમે એક યા બીજા દિવસે
તમારા લક્ષ્ય સુધી પહોંચી જશો.
3.તમારી જાત પર
વિશ્વાસ કરો
“બ્રહ્માંડની બધી
શક્તિઓ પહેલેથી જ આપણી છે. આપણે જ આપણી આંખ સામે હાથ મૂકીને રડ્યા છીએ કે અંધારું
છે.”
સ્વામી વિવેકાનંદ માનતા
હતા કે જો તમે દુનિયાને બદલવા માંગો છો, તો તમારે પહેલા તમારી જાત પર વિશ્વાસ કરવાની જરૂર છે. વિવેકાનંદના આ ઉપદેશનો
અર્થ દરેક મનુષ્યને તેમની અંદર રહેલી સંભવિતતાને સમજવા માટે સક્ષમ બનાવવાનો છે.
અને એ પણ, કારણ કે તમે અલગ છો તેનો
અર્થ એ નથી કે તમે ખોટા છો. તેથી, તમારે તમારી
જાતમાં વિશ્વાસ રાખવાની જરૂર છે અને અન્યના અભિપ્રાયને ધ્યાનમાં લીધા વિના અને
તમારી માન્યતાઓને છોડ્યા વિના તમારા માટે યોગ્ય લાગે તેવા માર્ગ પર ચાલવાનું ચાલુ
રાખો.
4. તમારે વધવા માટે
સંઘર્ષ કરવાની જરૂર છે
"એક દિવસમાં, જ્યારે તમને કોઈ
સમસ્યા ન આવે - તમે ખાતરી કરી શકો છો કે તમે ખોટા માર્ગ પર મુસાફરી કરી રહ્યા
છો."
સ્વામી વિવેકાનંદે પણ
અમને શીખવ્યું કે કેવી રીતે જો તમારા માટે બધું સરળ આવે તો તમે ક્યારેય તમારી
મહત્તમ ક્ષમતા સુધી પહોંચી શકશો નહીં. સ્વામી વિવેકાનંદના સૌથી પ્રેરણાદાયી ઉપદેશો
પૈકી, આ એક મહાન મંત્ર છે જે
તમને જીવનના સાચા સાર અને તમારી પોતાની સંભવિતતાને સમજવામાં મદદ કરે છે. તમારા
સૌથી સાચા અને શ્રેષ્ઠ સંસ્કરણ પર પહોંચવા માટે તમારે તમારી જાતને અને તમારી
મર્યાદાનું પરીક્ષણ કરતા રહેવાની જરૂર છે. તેથી, આગલી વખતે જ્યારે તમે મૃત અંતનો સામનો કરો છો, ત્યારે આ યાદ રાખો અને તેને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કરો.
5. વાસ્તવિક સુખ
નિઃસ્વાર્થ રહેવાથી આવે છે
"સાચી સફળતાનું
મહાન રહસ્ય,
સાચા સુખનું, આ છે: જે પુરુષ અથવા
સ્ત્રી કોઈ વળતર માટે પૂછે છે, સંપૂર્ણ નિઃસ્વાર્થ વ્યક્તિ, તે સૌથી સફળ
છે."
અમે એવી દુનિયામાં રહીએ
છીએ જ્યાં લોકો સામાન્ય રીતે દરેક અન્ય મૂલ્યો પર તેમના પોતાના વ્યક્તિગત લાભ પર
ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. તેથી, આવી દુનિયાએ
સ્વામી વિવેકાનંદની આ ઉપદેશને પોતાની અંદર સમાવી લેવાની જરૂર છે. તેમનું માનવું
હતું કે જો તમારી પાસે સંસાધનો છે, તો તમારે તમારી
આસપાસના અન્ય લોકોની વધુ સારી સુખાકારી માટે તે સંસાધનોનું યોગદાન આપવા તૈયાર
રહેવાની જરૂર છે. જો તમે તમારી જાતને દયાના નિઃસ્વાર્થ કૃત્યોમાં સામેલ કરો છો,
તો તમે ખુશીની અનુભૂતિ સુધી પહોંચશો જે અમાપ
હશે.
6.તમારી જાતનું
શ્રેષ્ઠ સંસ્કરણ બનો
“બીજાઓ પાસેથી જે
સારું છે તે બધું શીખો, પણ તેને અંદર લાવો, અને તમારી પોતાની
રીતે તેને ગ્રહણ કરો; બીજા ન બનો."
સ્વામી વિવેકાનંદે
વ્યક્તિત્વના વિચારનો પ્રચાર કર્યો. તેમનું માનવું હતું કે કેટલાક નૈતિક નિયમો છે
જેનું દરેક વ્યક્તિએ પાલન કરવું જોઈએ પરંતુ તેનો અર્થ એ છે કે વ્યક્તિએ આ બાબતોનું
આંખ બંધ કરીને પાલન કરવું જોઈએ. તમે જે સાંભળો છો તેના પર તમારે પ્રશ્ન કરવાની
જરૂર છે, તેનું વિશ્લેષણ કરો અને
પછી તેને તમારા જીવનમાં સામેલ કરો. તેઓ કોઈપણ પ્રકારના આંધળા પાલનની વિરુદ્ધ હતા
પરંતુ તેમણે પ્રચાર કર્યો હતો.અમે એકબીજાથી અલગ
છીએ અને આમ વસ્તુઓને જોવાનો વ્યક્તિગત દ્રષ્ટિકોણ ધરાવીએ છીએ.
7. આત્મનિરીક્ષણનું મહત્વ
"દિવસમાં એકવાર તમારી જાત સાથે વાત કરો, નહીં તો તમે આ
દુનિયામાં કોઈ બુદ્ધિશાળી વ્યક્તિને મળવાનું ચૂકી શકો છો."
સ્વામી વિવેકાનંદની આ
ઉપદેશ એક એવી વસ્તુ છે જે આપણે બધાએ આપણા જીવનના દરેક તબક્કે અનુસરવાની જરૂર છે.
તમે તમારા જીવનમાં જે પણ કરો છો તમારે તમારી સાથે શાંતિ રાખવી જોઈએ. તમારે તમારા
જીવનમાંથી ખરેખર શું જોઈએ છે તે જાણવા માટે તમારે ફક્ત આત્મનિરીક્ષણ કરવાની જરૂર
નથી, પરંતુ તમારી જાતનું
વિશ્લેષણ કરવાની અને અંદરનો અવકાશ શોધવાની પણ જરૂર છે. વિવેકાનંદ માનતા હતા કે
ફક્ત તમારી પાસે જ તમારી જાતને સુધારવાની ક્ષમતા છે તેથી તમારે તમારી જાતને
નિયંત્રિત રાખવાની અને તમારી આંતરિક ઇચ્છાઓને સમજવાની જરૂર છે.
8. પ્રમાણિકતા એ શ્રેષ્ઠ નીતિ છે
"સત્ય માટે બધું બલિદાન આપી શકાય છે, પરંતુ સત્યને કોઈ
પણ વસ્તુ માટે બલિદાન આપી શકાતું નથી."
તમે આ વિચાર પર પૂરતો ભાર
આપી શકતા નથી કે પ્રામાણિકતા એ શ્રેષ્ઠ નીતિ છે. સ્વામી વિવેકાનંદે પણ આ વિચારની
હિમાયત કરી હતી. તેમના મતે, આપણે જે પણ
સંજોગોનો સામનો કરીએ છીએ, આપણે બધાએ
પ્રમાણિક રહેવાની જરૂર છે. દેખીતી રીતે, તમારી ક્રિયાઓના હંમેશા કેટલાક પરિણામો આવશે પરંતુ તમે સરળ જીવન જીવવા માટે
હકીકતોને ટ્વિસ્ટ કરી શકતા નથી અથવા જૂઠું બોલી શકતા નથી. આમ, સ્વામી વિવેકાનંદનો બીજો મુખ્ય ઉપદેશ એ છે કે જીવન જીવવાનો
એકમાત્ર રસ્તો પ્રામાણિકતાના આધારે સ્થાપિત માર્ગ પર ચાલવાનો છે.
9. ભગવાનની બધી રચનાઓ સમાન રીતે જન્મે છે
"આત્માને કોઈ જાતિ નથી, તે ન તો પુરુષ છે
કે ન તો સ્ત્રી. ફક્ત શરીરમાં જ સેક્સ હોય છે, અને જે માણસ
આત્મા સુધી પહોંચવાની ઈચ્છા રાખે છે તે એક જ સમયે લિંગનો ભેદ રાખી શકતો નથી.
અમે માનીએ છીએ કે આ
સ્વામી વિવેકાનંદની સૌથી મહત્વપૂર્ણ ઉપદેશોમાંની એક છે અને જો સમગ્ર માનવતા આ
વિચારને સમજે તો વિશ્વ ચોક્કસપણે એક વધુ સારું સ્થાન હશે. તેઓ માનતા હતા કે ઈશ્વરે
આપણને બધા માણસોને સમાન બનાવ્યા છે અને તેથી તેમની રચનાઓ તરીકે આપણને ધર્મ,
જાતિ અથવા લિંગના આધારે ભેદભાવ કરવાનો કોઈ
અધિકાર નથી. તેથી જ એક સમાજ સુધારક તરીકે, તેઓ મહિલાઓ અને નીચલી જાતિના અધિકારો માટે ઉભા રહ્યા અને સમાજમાં તેમના
સ્થાનની જોરદાર હિમાયત કરી.
10.સાથી માણસો પ્રત્યે સહાનુભૂતિનું મહત્વ
"જ્યાં સુધી લાખો લોકો ભૂખમરા અને અજ્ઞાનતામાં જીવે છે, ત્યાં સુધી હું
દરેક માણસને એક દેશદ્રોહી માનું છું કે જેઓ તેમના ખર્ચે શિક્ષિત થયા છે, તેઓને ઓછામાં
ઓછું ધ્યાન આપતા નથી."
સ્વામી વિવેકાનંદ માનતા
હતા કે વિશ્વની પ્રકૃતિ તેમાં રહેનારા મનુષ્યો દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે. તેથી,
જો સમગ્ર માનવતા એકબીજા પ્રત્યે સહાનુભૂતિ
ધરાવે છે અને અન્યની સુખાકારી માટે કામ કરવામાં માને છે તો વિશ્વ પણ આપણા પ્રત્યે
દયાળુ હશે. સ્વામી વિવેકાનંદના ઉપદેશોની અમારી સૂચિમાં આ એક શક્તિશાળી છે કારણ કે
તે આપણને આપણા સાથી મનુષ્યો પ્રત્યે નમ્ર અને મદદરૂપ બનવાનું શીખવે છે અને જેઓ
ખરેખર જરૂરિયાતમંદ છે તેમને મદદ કરે છે.
આ સ્વામી વિવેકાનંદની
ટોચની 10 ઉપદેશો છે જે તમને વધુ સારું, પ્રામાણિક અને અર્થપૂર્ણ જીવન જીવવામાં મદદ કરી શકે છે
સંકલન ;દિ .ગો શાસ્ત્રી
આજે સ્વામી વિવેકાનંદની
જન્મજયંતિ છે
Courtesy:leverageedu.com
ટિપ્પણીઓ
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો