શું મર્યાદિત વસ્તુઓ અનંત સુખ આપી શકે છે?

 શું મર્યાદિત વસ્તુઓ અનંત સુખ આપી શકે છે?

દરેક જીવ સુખ મેળવવા અને દુ: ખ ટાળવા પ્રયત્ન કરે છે. અને આ શોધએ આપણામાંના ઘણાને શીખવ્યું છે કે સારા ભોજન, આરામદાયક રહેઠાણ જેવા ભૌતિક આનંદો લાંબા સમય સુધી ટકતા નથી. રસગોલ્લાને પ્રેમ કરનારી વ્યક્તિને જ્યારે રસગોલ્લાને મોમાં પ્રથમ મુકવામાં આવે ત્યારે તેને થોડો આનંદ મળી શકે છે પરંતુ તે ગળી જાય પછી કશું જ નહીં મળે.

તો, કાયમી સુખનો સ્ત્રોત શું છે? ફક્ત તે જ વસ્તુ જે પોતે અમર્યાદિત છે તે અમર્યાદિત અને કાયમી સુખ પ્રદાન કરી શકે છે. મર્યાદિત વસ્તુ કેવી રીતે અનંત સુખ આપી શકે? આજે તે અસ્તિત્વમાં છે; કાલે તે અદૃશ્ય થઈ જશે. માત્ર, જ્યારે તમે અનંત અસ્તિત્વના સંપર્કમાં આવશો ત્યારે તમે મર્યાદિત અસ્તિત્વ હોવા છતાં શાશ્વત સુખનો આનંદ માણવાનું ચાલુ રાખશો.

પ્રાચીન શાસ્ત્રો અનંત અસ્તિત્વનું જ્ઞાન  આપે છે, બ્રહ્મવિદ્યા, જેને વિજ્ઞાન વિજ્ઞાન કહેવાય છે, આધ્યાત્મિક વિજ્ઞાન . વિજ્ઞાન ની જે શાખાઓમાંથી સાંસારિક જ્ઞાન  પ્રાપ્ત થાય છે તેને સંસ્કૃતમાં 'અવિદ્યા' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

જ્યાં સુધી લોકો અનંત અસ્તિત્વનું જ્ઞાન પ્રાપ્ત નહીં કરે, અનંત અસ્તિત્વ પ્રાપ્ત ન કરે ત્યાં સુધી તેઓ ક્યારેય કાયમી સુખ પ્રાપ્ત કરી શકશે નહીં.

સુખની શોધમાં, મનુષ્યે ધર્મનો ખ્યાલ ઘડ્યો. તેમની મર્યાદિત બુદ્ધિની મદદથી, તેમને સમજાયું કે મર્યાદિત પદાર્થોની પાછળ દોડવું મૂર્ખ છે. સમજદાર લોકો આવું ક્યારેય નહીં કરે પરંતુ અનંત અસ્તિત્વની શોધમાં ધર્મ સાધનાના માર્ગે આગળ વધશે. ધર્મ સાધના દરેક માટે ફરજિયાત છે. જેઓ આજે યુવાન છે તેમાંના કેટલાક કદાચ વૃદ્ધાવસ્થા ક્યારેય નહીં જુએ. જો તેઓ ધર્મ સાધનાની પ્રથાને તેમની વૃદ્ધાવસ્થા સુધી મુલતવી રાખે છે, તો તેઓ આ જીવનમાં તેનો અભ્યાસ કરવાની તક ગુમાવશે.

યુવાનો અને વૃદ્ધો, ધનિકો અને ગરીબો, પુરુષો અને સ્ત્રીઓ - બધા માટે ધર્મનું પાલન ફરજિયાત છે.

ધ્રુવ નામના નારાયણના એક મહાન ભક્ત હતા, જેમણે પાંચ વર્ષની ઉંમરે તીવ્ર ધ્યાન શરૂ કર્યું. આવા નાના છોકરાને ઊંડા ધ્યાનમાં સમાઈ ગયેલા જોઈને, વૃદ્ધ ભક્તોને ધમકીની લાગણી થઈ - તેમના હૃદયે આ વિચારથી ધબકારા ચૂકી ગયા કે આ યુવાન ભક્તે તેમનું ધ્યાન એટલું વહેલું શરૂ કરી દીધું, તે  આધ્યાત્મિક રીતે આગળ નીકળી જશે, સમય જતા માં તેમના કરતા વધુ પ્રગતિ કરશે. તે મોટો થાય છે. તેથી, નારાયણે નારદ મુનિને પૂછ્યું, "તમે જઈને છોકરાની પરીક્ષા કરી શકો છો અને જાણી શકો છો કે તે કેટલો પ્રખર ભક્ત છે?" નારદ જ્યાં ધ્રુવ ધ્યાન કરી રહ્યા હતા ત્યાં ગયા અને કહ્યું, “તમે આટલું ઊંડું  ધ્યાન કરવા માટે કેમ પરેશાન છો? તમે મોટા થયા ત્યાં સુધી રાહ કેમ નથી જોતા? "

ધ્રુવે જવાબ આપ્યો, “પ્રથમ, કેટલાક છોકરાઓ મૃત્યુ પામે છે જ્યારે તેઓ હજી ખૂબ નાના હોય છે. તેથી, હું મોટો થઈશ ત્યાં સુધી રાહ જોવી મારા માટે મૂર્ખામીભર્યું રહેશે. બીજું, માનવ શરીર પ્રાપ્ત કરવું દુર્લભ છે. કૃમિ, જંતુઓ, માખીઓ, પક્ષીઓ અને પ્રાણીઓ પરમ પુરુષની અભિવ્યક્તિઓ હોવા છતાં, તેમની સાથે સમસ્યા એ છે કે, તેમની નાની બુદ્ધિને કારણે, તેઓ આધ્યાત્મિકતાની પ્રેક્ટિસ કરવાની જરૂરિયાત અનુભવતા નથી. પરંતુ હું, માનવ શરીર પ્રાપ્ત કર્યા પછી, ધર્મને અનુસરવાની જરૂરથી અનુભવું છું. મારે મારો સમય કેમ બગાડવો જોઈએ? નારદ, તમારી વાત ખોટી છે. વૃદ્ધ વ્યક્તિ હોવાને કારણે તમે મને ગેરમાર્ગે કેમ દોરો છો? તમારે આવું ન કરવું જોઈએ. ” જેઓ બુદ્ધિશાળી છે, તેઓએ સમજવાની જરૂર છે કે આ જ ક્ષણથી આધ્યાત્મિક અભ્યાસ શરૂ થવો જોઈએ.

દિનેશ જી .શાસ્ત્રી