કેવી રીતે આપણા જીવનમાં વધુ જીવન નાખવું એ વાસ્તવિક જીવન છે ?

 કેવી રીતે આપણા જીવનમાં વધુ જીવન નાખવું એ વાસ્તવિક જીવન છે ?

જીવનનો અર્થ શું છે? આ પ્રશ્નનો સૌથી સરળ પણ સૌથી અર્થપૂર્ણ જવાબ મને મારા આધ્યાત્મિક ગુરુ, શાહજહાંપુરના શ્રી રામચંદ્ર તરફથી મળ્યો: "જીવનમાં જીવન એ જ વાસ્તવિક જીવન છે."

જ્યારે આપણે વધુ રમૂજી કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે સમજીએ છીએ કે જીવન એક અનુભવ છે. અને કોઈપણ અનુભવ વ્યક્તિલક્ષી અથવા ઉદ્દેશ્ય હોઈ શકે છે. એક ઉદ્દેશ્ય અનુભવ ભૌતિક વિશ્વ સાથે ઓળખે છે અને તે હકીકત આધારિત છે, જેમ કે 'સૂર્ય પૂર્વમાં ઉગે છે' અથવા 'પૃથ્વી ગોળ છે'. આ બધા માટે સામાન્ય છે. જ્યારે વ્યક્તિલક્ષી અનુભવ આંતરિક વિશ્વ સાથે ઓળખે છે અને અભિપ્રાય આધારિત છે - જેમ કે 'સવારે જાગવું શ્રેષ્ઠ છે' અથવા 'ચાલો આપણે આપણા દિવસની શરૂઆત સકારાત્મક હેતુઓ સાથે કરીએ'. તે દરેક માટે અનન્ય હોઈ શકે છે; તે વાસ્તવિકતાની આપણી અંગત ધારણા છે.

ઉદ્દેશ્ય અને વ્યક્તિલક્ષી અનુભવો એકબીજાથી સ્વતંત્ર નથી. જોન્સ હોપકિન્સ યુનિવર્સિટી ખાતે હાથ ધરવામાં આવેલા એક પ્રયોગે પુરાવો આપ્યો કે ઉદ્દેશ્ય અને વ્યક્તિલક્ષી અનુભવોને અલગ પાડવા લગભગ અશક્ય છે. આપણે આપણી ધારણાને વાસ્તવિક વાસ્તવિકતાથી સંપૂર્ણપણે અલગ કરી શકતા નથી.

પર્સેપ્શન એન્ડ માઇન્ડ લેબના મુખ્ય લેખક જોર્જ મોરાલેસ કહે છે, "દુનિયા પ્રત્યેનો આપણો વ્યક્તિલક્ષી અભિગમ આપણી સાથે રહે છે." "જ્યારે આપણે વિશ્વને જે રીતે તે ખરેખર છે તે રીતે જોવાનો પ્રયાસ કરીએ ત્યારે પણ, આપણે આપણા પરિપ્રેક્ષ્યને સંપૂર્ણપણે છોડી શકતા નથી."

ઉદાહરણ તરીકે, આપણા આધ્યાત્મિક અનુભવો વ્યક્તિલક્ષી છે અને તેને ક્યારેય નકારી શકાય નહીં. ઉદ્દેશ્ય અને વ્યક્તિલક્ષી અનુભવો હંમેશા એકીકૃત થવાના હોય છે. આપણી લાગણીઓ અને ધારણાઓ વાસ્તવિક ઘટનાઓ અથવા મૂર્ત વસ્તુઓ સાથે ખૂબ જ સંકલિત છે. અમે આને માસ્ટરફુલ રીતે, સંપૂર્ણ સંતુલિત રીતે એકીકૃત કરી શકીએ છીએ અને વાસ્તવિકતા સાથે સુમેળમાં રહી શકીએ છીએ.

આ બે પાસાઓનું એકીકરણ આપણી આંતરિક દ્રષ્ટિ પર આધારિત છે. જો તમે લાલ ચશ્મા દ્વારા જોશો, તો દરેક વસ્તુમાં લાલ રંગ હશે. વાદળી કાચમાંથી પીઅર કરવાથી વસ્તુઓ વાદળી દેખાશે. જો કે, સ્પષ્ટ રંગહીન કાચ બધું જેમ છે તેમ બતાવશે. તે આપણા ધ્યેયોમાંનું એક છે - તે બધું 'જેમ કે તે ખરેખર છે તેમ' આપણી આંતરિક દ્રષ્ટિમાં જોવાનું. જીવન ફક્ત આ બે પાસાઓ પર નક્કી થતું નથી પરંતુ આપણે આપણા જીવનને જે રીતે જીવીએ છીએ તેના દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.

શ્રી રામચંદ્ર કહેતા, “જીવન એટલે જીવંતતા; જેઓ હૃદયથી મૃત છે તેમના માટે શાપ.” પ્રેમથી ભરેલી વ્યક્તિ વિરુદ્ધ પ્રેમવિહીન વ્યક્તિ વિશે વિચારો. તમે તફાવત અનુભવી શકો છો. જ્યારે પણ આપણે લોભી, સ્વાર્થી વ્યક્તિઓની સંગતમાં હોઈએ છીએ, ત્યારે આપણે તેમનાથી દૂર ભાગવા માંગીએ છીએ. કોઈક રીતે, આપણું હૃદય શું ખૂટે છે તે ઓળખે છે.

તેનાથી વિપરીત, અમે હંમેશા પ્રેમથી ભરેલા લોકોની આસપાસ રહેવાનો આનંદ માણીએ છીએ. તેઓ માત્ર તેમના લોહીના પ્રવાહો અને જ્ઞાનતંતુઓમાં પમ્પ કરાયેલા ઊર્જાસભર હોર્મોન્સથી ભરેલા નથી, પરંતુ તેઓ આપણામાં આવી સ્થિતિને પણ પ્રેરિત કરી શકે છે.

એવી કઈ શક્તિ છે જે તેમને અન્ય લોકોને, હજારો અને લાખો લોકોને પણ ઉચ્ચ-ઊર્જાવાળી સ્થિતિમાં બનાવે છે? જ્યારે આપણે કહીએ છીએ કે વ્યક્તિ જીવનથી ભરેલી છે, તો તેનો અર્થ એ છે કે તેનું હૃદય પ્રેમથી ભરેલું છે.

બીજી બાજુ, કેટલાક લોકો શારીરિક રીતે જીવંત હોઈ શકે છે પરંતુ આંતરિક રીતે ખરેખર જીવંત નથી, કારણ કે તેમના હૃદય પ્રેમથી ભરેલા નથી.

જીવનનો અનુભવ જ્યારે પ્રેમથી ભરપૂર જીવન જીવે છે, જીવનને અર્થ આપે છે અને ‘જીવનમાં જીવન એ જ વાસ્તવિક જીવન છે’ એ વિધાન સાકાર કરી શકે છે.

ડી.જી.શાસ્ત્રી

સૌજન્ય: કમલેશ પટેલ, જેને દાજી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે હાર્ટફુલનેસ મેડિટેશન ગાઈડ છે